పాతాళ లోకం నుంచి ప్రారంభమైన రక్షాబంధనం

డైలీ భారత్, రంగారెడ్డి జిల్లా: రక్షాబంధనం ఒక ప్రాచీన భారతీయ పండుగ. ఈ పండుగ ప్రారంభం గురించి అనేక కథలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. అయితే, ఈ రోజు మేము మీకు చెప్పబోయే కథను ఈ పండుగకు సంబంధించిన అత్యంత పురాతన కథగా భావిస్తారు. అన్నయ్య చేతికి రాఖీ కట్టే సంప్రదాయం కూడా ఈ కథ నుంచే ప్రారంభమైందని చెబుతారు.

రక్షాబంధనం పండుగను 2026 ఆగస్టు 28, శుక్రవారం జరుపుకోనున్నారు. ఏదైనా పండుగ సమీపిస్తే, ఆ పండుగకు సంబంధించిన కథలు, పురాణ గాథల గురించి తెలుసుకోవాలని కోరుకోవడం సహజమే. ఈ పండుగకు సంబంధించి ప్రతి ఒక్కరి మనసులో ఉండే ఒక ముఖ్యమైన ప్రశ్న ఏమిటంటే—అసలు ఈ పండుగ ఎలా ప్రారంభమైంది? చరిత్రలో తొలిసారిగా రాఖీని ఎవరు, ఎవరికి కట్టారు?

ఈ రోజు మన ప్రత్యేక కథనంలో మీ ఈ ప్రశ్నకు ఖచ్చితమైన సమాధానం తెలుసుకుందాం. రాఖీ సంప్రదాయం భూమిపై కాకుండా పాతాళ లోకం నుంచి ప్రారంభమైందని మీకు తెలుసా? పురాణ విశ్వాసాల ప్రకారం, రక్షాబంధనం పండుగను స్వయంగా మాతా లక్ష్మీదేవి ప్రారంభించారు. ఒక ప్రత్యేకమైన వాగ్దానం కారణంగా ఆమె రాజా బలిచక్రవర్తి చేతికి తొలి రాఖీని కట్టారు. రాఖీకి సంబంధించిన అత్యంత పురాతనమైన పురాణ కథను తెలుసుకుందాం.

రక్షాబంధనానికి సంబంధించిన అత్యంత పురాతన కథ

శ్రీమద్భాగవత పురాణం ప్రకారం, అసురరాజు బలిచక్రవర్తి ఎంతో పరాక్రమశాలి, దానశీలుడైన రాజు. తన తపోబలం, పరాక్రమంతో ఆయన మూడు లోకాలపై తన ఆధిపత్యాన్ని స్థాపించాడు. దీంతో భయపడిన దేవేంద్రుడు శ్రీమహావిష్ణువును శరణు కోరాడు.

అప్పుడు దేవతల రక్షణ కోసం శ్రీమహావిష్ణువు వామన అవతారం ధరించి రాజా బలి నిర్వహిస్తున్న యజ్ఞానికి వెళ్లారు. యజ్ఞానికి వచ్చిన వామనదేవుడిని చూసిన బలిచక్రవర్తి, తనకు కావాల్సిన దానాన్ని కోరుకోమని చెప్పాడు. అందుకు వామనదేవుడు కేవలం మూడు అడుగుల భూమిని దానంగా ఇవ్వమని కోరాడు.

రాజా బలి ఆ మూడు అడుగుల భూమిని ఇవ్వడానికి అంగీకరించగానే, వామనదేవుడు తన విశ్వరూపాన్ని ధరించాడు. రెండు అడుగులతోనే భూమి, ఆకాశం, స్వర్గలోకాలను కొలిచాడు. మూడవ అడుగు పెట్టడానికి స్థలం ఏదీ మిగలలేదు. అప్పుడు రాజా బలి తన తలను వామనదేవుడి పాదాల వద్ద ఉంచాడు.

బలిచక్రవర్తి భక్తికి, దానశీలతకు ప్రసన్నమైన శ్రీమహావిష్ణువు ఆయనను పాతాళ లోకానికి రాజుగా నియమించారు. అంతేకాక, ఏదైనా వరం కోరుకోమని బలిని కోరారు. అప్పుడు రాజా బలి ఒక అత్యంత ప్రత్యేకమైన వాగ్దానాన్ని కోరాడు.

“ప్రభూ! నేను ఉదయం నిద్రలేచినప్పుడు గానీ, రాత్రి నిద్రపోయేటప్పుడు గానీ మీరు ఎల్లప్పుడూ నా ఎదుటే ఉండేలా నాకు వరం ప్రసాదించండి. మీరు నా పాతాళ లోకానికి ద్వారపాలకుడిగా ఉండాలని నా కోరిక.”

రాజా బలి కోరిన వరాన్ని శ్రీమహావిష్ణువు అంగీకరించారు. ఆ తరువాత శ్రీమహావిష్ణువు వైకుంఠధామాన్ని విడిచిపెట్టి పాతాళ లోకంలో రాజా బలికి ద్వారపాలకుడిగా నివసించసాగారు.

శ్రీమహావిష్ణువును తిరిగి తీసుకురావడానికి మాతా లక్ష్మీ కట్టిన తొలి రాఖీ

శ్రీమహావిష్ణువు వైకుంఠధామాన్ని విడిచిపెట్టడంతో మాతా లక్ష్మీదేవి ఎంతో దుఃఖించసాగారు. అప్పుడు తన స్వామిని తిరిగి తీసుకురావడానికి ఒక ప్రణాళిక రచించారు. ఆ ప్రణాళికలో భాగంగా మాతా లక్ష్మీదేవి ఒక సాధారణ స్త్రీ రూపాన్ని ధరించి పాతాళ లోకానికి వెళ్లారు. ఆమె రాజా బలిని తన సోదరుడిగా భావించి, శ్రావణ పౌర్ణమి రోజున రాజా బలి మణికట్టుకు రక్షాసూత్రాన్ని కట్టారు. అలాగే రాజా బలి దీర్ఘాయుష్షుతో, సుఖసంతోషాలతో జీవించాలని ప్రార్థించారు.

ఇది చూసిన రాజా బలి హృదయం ప్రేమ, వాత్సల్యంతో నిండిపోయింది. తన ధర్మసోదరి తనను ఏదైనా కోరుకోవాలని ఆయన చెప్పాడు. అప్పుడు మాతా లక్ష్మీదేవి తన నిజ స్వరూపంలో ప్రత్యక్షమై ఇలా అన్నారు:

“రాజా! నాకు ధనం, సంపద ఏమీ అవసరం లేదు. నా స్వామిని నాకు తిరిగి అప్పగించండి.”

మాతా లక్ష్మీదేవి తన చేతికి కట్టిన పవిత్రమైన రక్షాసూత్రానికి రాజా బలి ఎంతో గౌరవం ఇచ్చాడు. వెంటనే తాను శ్రీమహావిష్ణువును తన ద్వారపాలకుడిగా ఉండమని కోరిన ఆ ప్రత్యేకమైన వాగ్దానం నుంచి ఆయనను విముక్తి చేశాడు. ఆ తరువాత మాతా లక్ష్మీదేవి శ్రీమహావిష్ణువును వెంటబెట్టుకుని తిరిగి వైకుంఠధామానికి చేరుకున్నారు.

ఈ సంఘటన జరిగిన తరువాతే రాఖీ పండుగ లేదా రక్షాబంధనం పండుగను జరుపుకునే సంప్రదాయం ప్రారంభమైందని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.

అందరికీ రాఖీ పండగ శుభాకాంక్షలు...